Bağımsız dış denetim, şirketlerin mali tablolarının Türkiye Finansal Raporlama Standartları (TFRS) veya uluslararası standartlara (IFRS) uygunluğunu değerlendiren ve kamuya güven veren bir denetim sürecidir. Kamu Gözetimi Kurumu (KGK) veya Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) denetimi zorunlu olan firmalar açısından bu hizmet yasal bir gereklilik olduğu gibi; yatırımcı, banka ve paydaş güveni açısından da stratejik öneme sahiptir. Dış denetim firmaları, bağımsızlık ilkesine bağlı kalarak şirketin mali tablolarının gerçeğe uygun ve dürüst bir şekilde hazırlanıp hazırlanmadığını tespit eder. Süreç sonunda yayımlanan denetim raporu, şirketin finansal şeffaflık düzeyini ortaya koyar ve paydaşların karar alma süreçlerine temel oluşturur.
IFRS denetimi, özellikle uluslararası faaliyet gösteren şirketler için mali tabloların farklı ülkelerde anlaşılabilir ve karşılaştırılabilir olmasını sağlar. Bu kapsamda, TMS/TFRS yerine IFRS çerçevesinde raporlama yapan şirketler için finansal kalemlerin uygunluğu ve sunum biçimi denetlenir. Denetim süreci, amortisman, gelir tanıma, leasing, birleşme ve finansal araçlar gibi IFRS’ye özel alanları kapsar. Böylece şirketler uluslararası yatırımlara açık, saydam ve rekabetçi bir finansal yapıya sahip olur.
İç kontrol sistemi denetimi, şirketin finansal raporlama süreçlerini destekleyen mekanizmaların etkinliğini değerlendirir. Kontrollerin varlığı, uygulanabilirliği ve sürdürülebilirliği test edilir. Hataların ve suistimallerin önlenmesi, görev ayrılığı, işlem izlenebilirliği gibi alanlarda riskler analiz edilerek iyileştirme önerileri sunulur. Etkili bir iç kontrol sistemi, şirketin stratejik kararlarını destekleyen güvenilir veri üretimini garanti altına alır.
Bu denetim, şirketin dönem sonu mali tablolarının muhasebe politikalarına, mevzuata ve uluslararası raporlama standartlarına uygun şekilde hazırlanıp hazırlanmadığını kontrol eder. Bilanço kalemleri ile gelir tablosu hesaplarının doğruluğu, tutarlılığı ve açıklamaları detaylı biçimde incelenir. Bu denetimle, finansal göstergelerin manipülasyondan uzak, objektif ve doğru şekilde yansıtılması sağlanır. Yatırımcı güveni ve kurumsal şeffaflık açısından kritik bir kontroldür.
